Taras potrafi być jednym z najprzyjemniejszych miejsc w domu, ale w praktyce jego wykorzystanie często zależy od pogody. W pełnym słońcu szybko robi się zbyt gorąco, przelotny deszcz przerywa spotkanie, a silniejszy wiatr skutecznie zniechęca do spędzania czasu na zewnątrz. Dlatego coraz więcej osób już na etapie budowy domu lub aranżacji ogrodu myśli o odpowiednim zadaszeniu.

Jednym z rozwiązań są nowoczesne pergole tarasowe. Dobrze zaprojektowana konstrukcja nie powinna być jednak przypadkowym dodatkiem do budynku. Warto wcześniej przemyśleć jej wymiary, położenie względem stron świata, sposób użytkowania tarasu oraz wyposażenie dodatkowe. Oto siedem kwestii, które dobrze przeanalizować przed podjęciem decyzji.

1. Zacznij od tego, jak naprawdę chcesz korzystać z tarasu

Pierwszym krokiem nie powinien być wybór koloru konstrukcji ani rodzaju oświetlenia. Najpierw warto odpowiedzieć sobie na prostsze pytanie: do czego taras będzie wykorzystywany?

Inaczej należy zaplanować niewielką przestrzeń przeznaczoną głównie na poranną kawę, a inaczej duży taras, na którym ma znaleźć się stół dla kilku osób, kuchnia ogrodowa, komplet wypoczynkowy czy jacuzzi.

Znaczenie ma również ekspozycja względem stron świata. Taras od strony południowej może wymagać skuteczniejszej ochrony przed intensywnym słońcem, natomiast przy ekspozycji zachodniej problemem bywa nisko padające popołudniowe światło.

Warto więc potraktować pergolę jako część całej aranżacji, a nie element wybierany w oderwaniu od sposobu użytkowania przestrzeni.

2. Pergola czy tradycyjne zadaszenie tarasu?

Stały dach zapewnia ochronę przed opadami, ale jednocześnie może trwale ograniczyć ilość światła docierającego na taras i do wnętrza domu. Właśnie dlatego ciekawą alternatywą są pergole aluminiowe z regulowanym zadaszeniem.

W pergolach lamelowych dach tworzą ruchome aluminiowe lamele. Ich ustawienie można zmieniać w zależności od pogody i potrzeb. Gdy zależy nam na słońcu i przewiewie, lamele mogą zostać otwarte. Kiedy światło staje się zbyt intensywne, można zmienić ich kąt, tworząc przyjemny cień. Po zamknięciu dach zapewnia z kolei osłonę przestrzeni znajdującej się pod konstrukcją.

To jedna z największych różnic pomiędzy nowoczesną pergolą a klasycznym, nieruchomym zadaszeniem: użytkownik może aktywnie decydować o warunkach panujących na tarasie.

3. Gotowy wymiar czy pergola dopasowana do konkretnego tarasu?

Przed zakupem trzeba dokładnie określić miejsce montażu i wymiary przestrzeni, którą chcemy zadaszyć.

W wielu przypadkach dobrze sprawdzają się pergole dostępne w gotowych, popularnych wymiarach. Mogą być atrakcyjnym rozwiązaniem szczególnie wtedy, gdy taras ma regularny kształt i nie wymaga nietypowej konstrukcji.

Są jednak inwestycje, w których lepszym rozwiązaniem będzie pergola wykonywana na wymiar. Dotyczy to między innymi dużych tarasów, nietypowej architektury budynku czy sytuacji, gdy konstrukcja ma zostać precyzyjnie dopasowana do istniejącej elewacji.

Warto pomyśleć również o proporcjach. Pergola powinna być na tyle duża, aby rzeczywiście osłaniała użytkowaną część tarasu, ale jednocześnie nie może przytłaczać bryły domu.

4. Dach lamelowy daje znacznie więcej niż sam cień

Jedną z najważniejszych decyzji jest wybór sposobu zadaszenia. W przypadku pergoli bioklimatycznych charakterystycznym rozwiązaniem są obracane lamele.

Ich zaletą jest możliwość regulowania ilości światła oraz naturalnej wentylacji przestrzeni pod pergolą. W upalny dzień odpowiednie ustawienie lameli pomaga ograniczyć bezpośrednie nasłonecznienie bez całkowitego zamykania tarasu.

Po zamknięciu lameli konstrukcja może chronić również przed deszczem. Woda jest wówczas odprowadzana przez zaprojektowany system rynien i elementy konstrukcyjne.

Trzeba przy tym pamiętać, że pergola pozostaje konstrukcją zewnętrzną. Jej odporność na wiatr, śnieg i opady zależy od konkretnego modelu, parametrów technicznych, prawidłowego montażu oraz zaleceń producenta. Warto sprawdzić te informacje jeszcze przed zakupem, szczególnie jeśli pergola ma być użytkowana przez większą część roku.

5. Pomyśl o bokach pergoli, zanim konstrukcja stanie w ogrodzie

Sam dach nie zawsze wystarczy. Na otwartym terenie komfort korzystania z tarasu może ograniczać boczne słońce, wiatr lub potrzeba większej prywatności.

Dlatego już podczas planowania warto zastanowić się nad dodatkowym wyposażeniem.

Jednym z popularnych rozwiązań są rolety typu ZIP. Pozwalają częściowo lub całkowicie osłonić wybrane boki pergoli, dzięki czemu można ograniczyć nasłonecznienie i podmuchy wiatru, a jednocześnie stworzyć bardziej kameralną przestrzeń.

Inną możliwością są przeszklenia. Takie rozwiązanie sprawdza się szczególnie wtedy, gdy zależy nam na bardziej zabudowanej strefie wypoczynkowej.

Nie oznacza to oczywiście, że wszystkie dodatki trzeba montować od razu. Dobrze jednak wcześniej sprawdzić, czy wybrany system umożliwia ich późniejszą instalację.

6. Oświetlenie i instalację elektryczną warto przewidzieć wcześniej

Taras najczęściej zaczyna żyć właśnie wieczorem. Kolacja z rodziną, spotkanie ze znajomymi czy spokojny odpoczynek po pracy wymagają odpowiedniego oświetlenia.

Zintegrowane oświetlenie LED pozwala korzystać z pergoli po zmroku bez konieczności późniejszego montowania przypadkowych lamp. Może też podkreślić architekturę konstrukcji i stworzyć przyjemny klimat.

Jeżeli pergola ma mieć elektrycznie sterowany dach, rolety, oświetlenie lub inne elementy automatyki, zasilanie najlepiej zaplanować jeszcze przed montażem.

Dotyczy to szczególnie nowych domów, gdzie odpowiednie przewody można przygotować już podczas wykonywania instalacji elektrycznej i zagospodarowania tarasu. Pozwala to uniknąć późniejszego prowadzenia widocznych przewodów czy ingerowania w gotową nawierzchnię.

7. Przygotowanie podłoża i montaż mają znaczenie

Nawet wysokiej jakości pergola wymaga odpowiedniego posadowienia. Konstrukcja musi zostać stabilnie zamocowana, dlatego sposób przygotowania podłoża powinien być ustalony jeszcze przed rozpoczęciem prac.

Inaczej wygląda montaż na przygotowanej płycie betonowej, inaczej na tarasie wykończonym kostką, a jeszcze inaczej w przypadku konstrukcji instalowanej na istniejącym tarasie.

Przed zamówieniem warto ustalić między innymi:

• dokładne miejsce ustawienia słupów,
• sposób kotwienia konstrukcji,
• przygotowanie odpowiedniego podłoża,
• możliwość doprowadzenia zasilania,
• sposób odprowadzania wody,
• kolizje z rynnami, parapetami czy elementami elewacji.

Dobre przygotowanie miejsca montażu pozwala uniknąć kosztownych zmian już podczas instalacji.

Pergola może stworzyć dodatkową przestrzeń do życia

Największą zaletą dobrze zaprojektowanego zadaszenia jest nie tyle sam dach nad tarasem, ile zmiana sposobu korzystania z przestrzeni wokół domu.

Pod pergolą można stworzyć jadalnię na świeżym powietrzu, salon ogrodowy, miejsce do pracy, strefę grillową albo prywatną przestrzeń SPA z jacuzzi. Przy odpowiedniej aranżacji taras zaczyna funkcjonować jak dodatkowe pomieszczenie – z tą różnicą, że pozostaje otwarte na ogród.

Ciekawym rozwiązaniem jest również połączenie kilku funkcji. Jedna część większej pergoli może osłaniać stół i kuchnię ogrodową, druga komplet wypoczynkowy, a obok może znaleźć się jacuzzi. Dzięki temu zamiast pojedynczego zadaszenia powstaje kompletna strefa wypoczynkowa.

Co warto ustalić przed zamówieniem pergoli?

Nie istnieje jeden model odpowiedni dla każdego tarasu. Przed podjęciem decyzji warto więc spojrzeć na inwestycję całościowo: zmierzyć przestrzeń, określić sposób jej użytkowania, sprawdzić nasłonecznienie i kierunki najczęstszych wiatrów, a następnie zastanowić się nad wyposażeniem dodatkowym.

Dobrze jest również porównać parametry techniczne konstrukcji, sposób sterowania dachem, możliwości późniejszej rozbudowy oraz warunki montażu i gwarancji.

W ofercie Hawardia dostępne są różne rozwiązania z zakresu pergoli tarasowych, w tym modele pozwalające dopasować wielkość i wyposażenie do charakteru konkretnej inwestycji.

Najlepiej zaplanowana pergola nie jest bowiem tylko osłoną przed słońcem. Powinna tworzyć przestrzeń, z której domownicy rzeczywiście będą chcieli korzystać – od pierwszych cieplejszych dni wiosny aż do późnej jesieni.