Typ bramy wjazdowej najczęściej wybiera się wtedy, gdy dom już stoi, a wykonawca ogrodzenia pyta o wymiary. Na swobodny wybór jest wtedy zwykle za późno. Brama przesuwna i skrzydłowa wymagają innego fundamentu, innego układu podjazdu i innych przygotowań instalacyjnych, a część z nich trzeba wykonać przed ułożeniem kostki. Poniżej porównujemy oba rozwiązania pod kątem miejsca na działce, warunków terenowych, przepisów, prac budowlanych, automatyki i kosztów.

Typy bram – jakie są ich różnice?

Brama skrzydłowa, nazywana też rozwierną, składa się z jednego lub dwóch skrzydeł zawieszonych na zawiasach przy słupkach. Na posesjach jednorodzinnych najczęściej spotyka się wersję dwuskrzydłową. Przy wjeździe szerokim na 4 m pojedyncze skrzydło byłoby długie, ciężkie i mocno obciążałoby słupek.

Brama przesuwna odsuwa się równolegle do ogrodzenia i występuje w dwóch wariantach. Brama szynowa jeździ po szynie zatopionej w nawierzchni w świetle wjazdu. Brama samonośna wisi na wózkach zamocowanych na fundamencie obok wjazdu i ma przedłużoną dolną część konstrukcji, czyli przeciwwagę. Dzięki temu w świetle bramy nie ma w nawierzchni żadnych elementów. W budownictwie jednorodzinnym przeważają dziś bramy samonośne i o nich piszemy w dalszej części tekstu, chyba że zaznaczymy inaczej.

Ile miejsca potrzebuje każda brama?

Od tego kryterium warto zacząć, bo często rozstrzyga sprawę bez dalszej analizy.

Brama skrzydłowa

Skrzydła bramy rozwiernej zakreślają łuk po wewnętrznej stronie działki. Przy bramie dwuskrzydłowej o szerokości 4 m każde skrzydło ma ok. 2 m, więc za bramą musi zostać wolny pas o głębokości co najmniej 2 m. W praktyce potrzeba więcej, bo dochodzi grubość słupków i zapas. W tym miejscu nie zaparkujesz samochodu przy zamkniętej bramie ani nie postawisz donic. Na działkach z krótkim podjazdem, gdzie garaż stoi kilka metrów od ogrodzenia, skrzydła potrafią zabrać jedno miejsce postojowe.

Brama przesuwna

Brama przesuwna nie zajmuje miejsca w głąb działki, ale potrzebuje wolnego odcinka wzdłuż ogrodzenia. Brama samonośna jest dłuższa od wjazdu o przeciwwagę, która wynosi zwykle 40-50% światła bramy. Przy wjeździe szerokim na 4 m trzeba więc przewidzieć ok. 5,6-6 m prostego ogrodzenia po jednej stronie bramy. Na tym odcinku nie może być furtki, słupka ze skrzynką elektryczną ani narożnika działki.

W zabudowie szeregowej i bliźniaczej front działki ma często kilkanaście metrów, a obok wjazdu trzeba jeszcze zmieścić furtkę i wiatę śmietnikową. Na bramę przesuwną zwykle brakuje tam miejsca. Na działce z długim, prostym frontem i ciasnym podjazdem sytuacja jest odwrotna i brama przesuwna nasuwa się sama.

Spadek terenu, wiatr i śnieg

Jeśli podjazd wznosi się od ulicy w stronę domu, skrzydła otwierane do środka zahaczą o nawierzchnię. Problem da się obejść zawiasami wznoszącymi albo podniesieniem dolnej krawędzi skrzydeł, ale każde z tych rozwiązań jest kompromisem. Pod bramą powstaje szczelina albo skrzydło przy otwieraniu unosi się i przestaje trzymać linię ogrodzenia. Brama przesuwna nie jest wrażliwa na spadek w głąb działki. Wymaga za to, by pas wzdłuż ogrodzenia, po którym się przesuwa, był wyprofilowany w poziomie.

Drugą kwestią jest wiatr. Skrzydła z pełnym wypełnieniem, na przykład z deski kompozytowej albo blachy, mają dużą powierzchnię i przy otwartej bramie przyjmują podmuchy jak żagiel. Obciąża to zawiasy i siłowniki, a automatyka potrafi odczytać silny podmuch jako przeszkodę i zatrzymać bramę w połowie ruchu. Brama przesuwna porusza się w linii ogrodzenia i wiatr ma na nią znacznie mniejszy wpływ.

Zimą skrzydło otwierane do środka musi przepchnąć śnieg zalegający za bramą, więc strefę otwierania trzeba regularnie odśnieżać. Brama samonośna porusza się nad nawierzchnią i śnieg nie przeszkadza jej tak długo, dopóki nie zasypie wózków i przestrzeni pod przeciwwagą. Najwięcej kłopotów sprawia zimą brama szynowa, bo szyna w nawierzchni zamarza i zapycha się lodem.

Nowa brama a przepisy

Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowią wprost, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Przepis nie przewiduje wyjątków. Brama skrzydłowa musi więc otwierać się do wnętrza posesji, nawet jeśli na podjeździe brakuje na to miejsca. W takiej sytuacji zgodnym z prawem rozwiązaniem pozostaje brama przesuwna.

Te same przepisy wymagają, by szerokość bramy w świetle wynosiła co najmniej 2,4 m, a furtki co najmniej 0,9 m. Dla wygodnego wjazdu samochodem przyjmuje się w praktyce ok. 4 m. Niezależnie od typu bramy ogrodzenie o wysokości powyżej 2,2 m wymaga zgłoszenia w starostwie.

Fundamenty i przygotowanie budowlane

Pod bramę samonośną wykonuje się betonowy fundament pod wózki. Jego długość to zwykle około połowy szerokości wjazdu, a posadowienie musi sięgać poniżej głębokości przemarzania gruntu, która w zależności od regionu wynosi od 0,8 do 1,4 m. W fundamencie osadza się stalowe marki albo profil do mocowania wózków i napędu. Fundament trzeba wylać przed ułożeniem nawierzchni podjazdu i z kilkutygodniowym wyprzedzeniem przed montażem bramy, bo beton musi osiągnąć wytrzymałość. Po drugiej stronie wjazdu stawia się słupek najazdowy, na który brama wjeżdża przy zamykaniu.

Brama skrzydłowa obciąża przede wszystkim słupki. Każde skrzydło z pełnym wypełnieniem może ważyć od kilkudziesięciu do ponad stu kilogramów, a cały ten ciężar przenoszą zawiasy. Słupek murowany musi mieć stalowy rdzeń zakotwiony w fundamencie, a zawiasy mocuje się do marek przygotowanych już na etapie murowania. Przy bramie automatycznej trzeba też z góry wiedzieć, gdzie zostaną zamocowane siłowniki. Wrócimy do tego w części o automatyce.

Niezależnie od typu bramy przed ułożeniem kostki trzeba przygotować:

• rurę osłonową z przewodem zasilającym do napędu,
• przewody do pary fotokomórek montowanych po obu stronach wjazdu,
• przewód do lampy sygnalizacyjnej,
• przy bramie dwuskrzydłowej przepust w poprzek wjazdu, bo przewody muszą dotrzeć do obu słupków.

Jeśli rury zabraknie na tym etapie, później trzeba będzie rozbierać nawierzchnię albo prowadzić przewody po ogrodzeniu.

Automatyka – czym różnią się napędy?

Napęd do bramy skrzydłowej

Napęd do bramy skrzydłowej to w praktyce dwa siłowniki, po jednym na skrzydło, oraz centrala sterująca. Siłowniki występują w trzech odmianach.

• Siłowniki liniowe (śrubowe) są najpopularniejsze i najtańsze. Wymagają jednak odpowiedniej geometrii: odległość osi zawiasu od krawędzi słupka nie może być zbyt duża.
• Siłowniki z ramieniem łamanym stosuje się przy grubych słupkach murowanych, gdzie zawias jest osadzony głęboko.
• Napędy podziemne montuje się w kasecie pod skrzydłem. Są niewidoczne, ale droższe i wymagają odprowadzenia wody z kasety.

O doborze decydują długość i masa skrzydła oraz wymiary montażowe, które producent podaje w dokumentacji siłownika. Słupki najlepiej więc projektować, znając już model napędu.

Napęd do bramy przesuwnej

Automatyka bramy przesuwnej składa się z jednego silnika z przekładnią, montowanego na fundamencie przy słupku, oraz listwy zębatej przykręconej do skrzydła. Napęd dobiera się przede wszystkim do masy bramy. W domach jednorodzinnych zwykle wystarczają modele do 400–800 kg, a przy cięższych konstrukcjach stosuje się napędy do 1000 kg i więcej. Montaż jest prostszy niż w przypadku dwóch siłowników, a przewód zasilający doprowadza się tylko w jedno miejsce.

Koszty – brama i automatyka

Cena bramy zależy od wypełnienia, materiału i wykończenia, więc trudno podać jedną kwotę. Przy porównaniu obu typów znaczenie ma jednak kilka stałych czynników. Brama samonośna jest dłuższa od wjazdu o przeciwwagę, ma masywniejszy profil nośny i wymaga fundamentu pod wózki. Dlatego zwykle kosztuje więcej niż brama dwuskrzydłowa tej samej szerokości i z takim samym wypełnieniem.

W automatyce różnice są mniejsze. Kompletny zestaw do bramy dwuskrzydłowej (dwa siłowniki, centrala, fotokomórki, lampa i piloty) kosztuje zwykle od ok. 2 do 3,5 tys. zł. Zestawy do lekkich bram przesuwnych zaczynają się od podobnej kwoty, ok. 2 tys. zł. Napędy do bram przesuwnych ważących tonę lub więcej to wydatek rzędu 3–7 tys. zł. Do tego dochodzi montaż, którego cena zależy od regionu i zakresu prac.

O wyborze decyduje przede wszystkim działka. Jeśli za bramą brakuje miejsca na otwarcie skrzydeł albo podjazd wznosi się w stronę domu, zostaje brama przesuwna. Jeśli front działki jest krótki i nie zmieści się przeciwwaga, lepiej sprawdzi się brama dwuskrzydłowa. Gdy możliwe są oba warianty, o wyborze decydują koszt, wygląd ogrodzenia i to, ile miejsca chcemy zachować na podjeździe. Decyzję trzeba jednak podjąć przed wylaniem fundamentów i ułożeniem nawierzchni, bo wtedy przygotowanie pod automatykę kosztuje najmniej. Napędy do obu typów bram, wraz z pomocą doradcy przy doborze modelu do wymiarów i masy bramy, znajdziesz w Sklepie Bramy Automatyczne.